Morskie zagadki sprzed lat

Nowa powieść Clive'a Cusslera Wąż jak zwykle łączy w sobie historię sensacyjną czy wręcz awanturniczą z fantastyką naukową i jak zwykle zawierająca morskie zagadki z przeszłości rozplątywane przez pracowników agencji NUMA. Jednak niesie dwie nowości: współautora Paula Kemprecosa i zmianę głównego bohatera. Nowości raczej chybione.

Dirk Pitt był bohaterem kilkunastu powieści Cusslera, bohaterem nietuzinkowym, nowoczesnym i sympatycznym. Siła fizyczna, przenikliwa inteligencja, wiedza i umiejętność posługiwania się źródłami informacji, a przy tym kilka drobnych dziwactw czyniły z niego postać godną zapamiętania. Nie można tu zapominać o jego sposobie zachowania wobec do kobiet... i kobiet wobec niego, ratowanych, adorowanych i zdobywanych w iście dżentelmeńskim stylu.

W Wężu zastępuje go Kurt Austin, blady cień Dirka Pitta; sam Pitt pojawia się w małym epizodzie. Austin ma współpracownika, Joe Zavala. Są też obecni inni pracownicy NUMA znani już wcześniej fanom powieści Cusslera i to oni ratują sytuację - cała zagadka wydaje się być sprawnie rozwiązywana przez zbiorową inteligencję, dociekliwość i potężną skarbnicę wiedzy NUMA.

Bardziej niż poprzednio widać tu pracę zbiorową ludzi z NUMA i ich współpracowników, podkreślone jest użycie komputerów obecne już w kilku poprzednich powieściach, pojawiają sie też odniesienia do kultury masowej... i to nie tylko do serialu Star Trek.

Sama fabuła powieści jest klasycznym zamysłem Cusslera: zaczyna się od opisu historycznej katastrofy, tym razem zderzenia dwóch pasażerskich liniowców i tajemniczego incydentu podczas tej katastrofy, później rozgrywa się na wielu kontynentach, w biurowcach i w dżungli, w powietrzu i pod wodą, z galerią czarnych charakterów i hukiem broni... z pięknymi kobietami w opałach... słowem poczynania w stylu Indiana Jonesa, ale nie pojedynczego herosa, lecz całej grupy ludzi, wspartej komputerami i innymi nowoczesnymi środkami techniki.

To co smakowite u Cusslera pozostaje więc, jednak pozbawione jest owej śmietanki, jaką dodawała postać Dirka Pitta. Jego następca - Kurt Austin więcej myśli o Ninie Kirow - którą ratuje od śmierci z rąk podstępnego licżacego setki lat bractwa - niż z nia flirtuje... a gdy w końcu trafiają do łóżka jesteśmy wręcz rozczarowani. Anegdoty dotyczące pracy NUMA i zwyczajów jej pracowników, tak ubarwiające akcję poprzednich powieści, tu są tylko powtórzone... Akcja wydaje się miejscami słabsza, nierówna, jakby nowy współautor dopasowywał się co Cusslera.

"Miło zobaczyć inną grupę postaci stworzonych przez Cusslera, choć musze przyznać, że brakuje mi Dirka Pitta. Cała ksiązka trzymała mnie w napięciu, ale nie jest to jego najlepsze dzieło. Jednak ciągle mogę je polecić tym, którzy są zainteresowani twórczością Cusslera" - napisała dla Amazon.com Tanya Schaub i trudno się z nią nie zgodzić.

Szybka akcja, niezwykli bohaterowie, fascynująca wiedza i oryginalne historyczne hipotezy są zaletą Węża, podobnie jak poprzednich powieści Cusslera, a intrygująca zmiana bohaterów rodzi wiele pytań co do następnych powieści.

Jarosław Zieliński

20 stycznia 2000