Ze świata Jedi
Mroczne widmoPowieść Mroczne widmo Terry'ego Brooksa jest pod wieloma względami zaskakująca... zaskakująca na sposób pozytywny.
Jest to adaptacja książkowa filmu pod tym samym tytułem, oparta na scenariuszu George'a Lucasa, twórcy Gwiezdnych Wojen. Stanowi część największej kampanii promocyjnej w historii kina - a być może i całej kultury masowej - skoncentrowanej na filmie, ale niosącej ze sobą komiksy, gry komputerowe, strony internetowe, a także - książki i albumy. Film i kampania wraz z nim skierowane są w dużym stopniu do dziecięcej widowni.
W Polsce ukazuje się jeszcze przed premierą filmu, już na pierwszej fali kampanii w naszym kraju, przypadającej na lato 1999 roku.
Mroczne widmo jest częścią cyklu książkowego Gwiezdne wojny, wydawanego w Polsce przez Amber i liczącego już ponad czterdzieści książek i albumów, autorów takich jak Alan Dean Foster, Timothy Zahn, Vonda N. McIntyre, Kevin J. Anderson. Najważniejszymi częściami tego cyklu są adaptacje filmowej trylogii: Nowa nadzieja George'a Lucasa, Imperium kontratakuje Donalda F. Glutha i Powrót Jedi Jamesa Kahna, uzupełnione obecnie o Mroczne widmo.
Powieści z tego cyklu mają charakter przygodowy i najdelikatniej mówiąc nie można nazwać ich wybitnymi, ale są interesującą lekturą dla spragnionych dalszych przygód gwiezdnowojennych bohaterów - Luke Skywalkera, księżniczki Lei, Hana Solo.
Czytając Mroczne widmo trafia się więc w środek dwudziestokilkuletniej tradycji obejmującej wiele wymiarów fantastyki. Powieść radzi sobie z tym zaskakująco dobrze. Jest nieźle napisana, przedstawia nie tylko wydarzenia, ale i odczucia głównych postaci, aż kipi od konfliktów. Bohaterowie nie są tu papierowi, mają interesującą przeszłość, cechy odróżniające ich od innych, są w pewien sposób wyjątkowi w swoich środowiskach... może z wyjątkiem Obi-Wan Kenobiego, który przecież wyjątkowy dopiero będzie.
Wydarzenia rozgrywają się w czasach Republiki. Pokazane są początki jej upadku: niezdolność do szybkiego i skutecznego działania, niszczące rozgrywki na najwyższych szczeblach władzy. Mistrzowie i rycerze Jedi nie są jeszcze legendą, ale są podporą państwa i zarazem jego narzędziem. Jest to ich świat, świat w którym cieszą się poważaniem, świat im znany, choć pełen wyzwań. Rządy Republiki i sytuacja wokół planety królowej Amidali dziwnie przypominają dzisiejsze Narody Zjednoczone i ich interwencje na całym świecie.
Jednocześnie ukazane są sygnały przejęcia władzy i dalszego starcia z ciemnymi siłami Mocy, Anakin ma przed sobą drogę od dziecięcego wojennego bohatera do złowrogiego namiestnika Imperium. To materiał na dwie dalsze powieści, które zapewne powstaną z kolejnych epizodów Gwiezdnych wojen, właśnie filmowanych.
Ale Mroczne widmo broni się jako pojedyncza całość. Ze względu na tematykę osnutą wokół władzy i kosmicznych imperiów nasuwają się porównania z Diuną Franka Herberta, ze względu na bohaterów - z twórczości Orsona Carda. Ma elementy przygodowe i społeczne godnie z nimi konkurujące. I taki właśnie mógłby być film, gdyby nie usiłowano z niego za wszelką ceną zrobić widowiska dla dzieci, gubiąc się pośród fajerwerków.
10 października 1999