Fantastyka grozy

Fantastyka grozy (weird fiction) to odmiana fantastyki, w której elementy świata utworu i rozwój wydarzeń budzą strach czy przerażenie u bohaterów, a przerażenie to udziela się czytelnikom.

W obręb świata przedstawionego utworu wprowadzane są zjawiska, które kwestionują prawa rządzące rzeczywistością empiryczną, nie dające się wytłumaczyć w sposób naturalny. Występujący tu element fantastyczny jest straszny, przerażający, niszczący. Zdarzenia prowadzą nieuchronnie do katastrofy; inaczej niż w baśni, gdzie wszystko kończy się dobrze i zwycięża dobro.

Fantastyka grozy pojawiła się w literaturze europejskiej wraz z gotycyzmem w drugiej połowie osiemnastego wieku, jej realizacją jest powieść gotycka. Wprowadzała niepokój do przeświadczeń do stabilności i poznawalności otaczającego świata, osłabiała wiarę w moc rozumu, uczyła pokory wobec zjawisk których rozum pojąć nie jest w stanie.

Jej współczesnym, dwudziestowiecznym następcą jest horror.

Źródło: Andrzej Niewiadomski, Antoni Smuszkiewicz, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, strona 278.

Jarosław Zieliński

2 czerwca 1999

Jarosław Zieliński, Altamagusta, Altamagusta.pl, 2 kwietnia 2004